Kort antwoord: omdat echte trollen geen gesprek willen. Van alle persoonlijkheidstrekken voorspelt alledaags sadisme trolgedrag het best, en trollen genieten aantoonbaar van andermans pijn. Ze voelen haarfijn aan waar het bij jou zeer doet, zonder die pijn zelf te voelen. Elk feit dat je aandraagt, gebruiken ze als nieuwe munitie. Let wel op: dit gaat over een kleine groep. De meeste mensen die het met je oneens zijn, horen daar niet bij.
Van alle trekken voorspelt sadisme het best
Buckels en haar collega’s [1] onderzochten welke persoonlijkheidstrek trolgedrag het best voorspelt, en lieten meer dan duizend mensen vragenlijsten invullen over hun online gedrag en hun karakter. Van alles wat ze maten, kwam er één ding bovendrijven dat sterker was dan de rest: alledaags sadisme, oftewel plezier hebben in de pijn van een ander. Ik zeg er meteen bij: dit is een verband, geen bewijs van oorzaak, en het leunt op wat mensen zelf over zichzelf invullen. Maar het patroon was opvallend consistent, en het gold specifiek voor trollen. Wie graag chatte of discussieerde, scoorde niet hoger op sadisme, wie graag trolde wel.
Ze genieten er echt van
Dat plezier moet je letterlijk nemen. In vervolgonderzoek [2] lieten dezelfde onderzoekers mensen beelden zien van lichamelijk en emotioneel lijden, en vroegen hoeveel plezier ze daarbij voelden. Wie hoog scoorde op trollen, rapporteerde meer plezier bij die beelden dan anderen. Dat is een experiment in een gecontroleerde setting, geen straatobservatie, dus je moet er niet te veel op bouwen. Maar het wijst wel dezelfde kant op als de rest: trollen doen het juist omdat het pijn doet.
Ze weten precies waar het zeer doet
En dan het deel dat ik zelf het ongemakkelijkst vond: Sest en March [3] keken naar empathie, en vonden dat trollen daar een eigen profiel hebben. Ze scoren hoog op cognitieve empathie, waardoor ze aanvoelen wat jou raakt, maar laag op affectieve empathie, waardoor die pijn hen koud laat. De onderzoekers noemden trollen daarom meesters in het manipuleren van andermans emoties. Dat laatste is hun interpretatie, geen wetmatigheid, en de empathiecijfers zijn genuanceerder dan zo’n stempel doet vermoeden. Maar de kern blijft overeind: iemand kan haarfijn weten waar het zeer doet, zonder er zelf iets bij te voelen.
Niet iedereen die het oneens is, is een trol
En hier komt de belangrijkste kanttekening, want dit onderzoek kun je ook verkeerd gebruiken. Het gaat over een kleine groep die trolt voor het plezier. De meeste mensen die kritisch reageren, zijn bezorgde ouders, oprechte twijfelaars of vakgenoten met een ander idee. Veeg je die op één hoop met echte trollen en zet je ze allemaal weg, dan doe je precies wat je de ander verwijt. De kunst is dus om de trol te herkennen tussen de mensen die wél een gesprek willen, zonder iedereen te wantrouwen.
Wat dat betekent voor jou en mij
Zodra je dat onderscheid maakt, wordt het een stuk rustiger. Echte trollen reik je geen munitie meer aan, want voor hen is elk feit een nieuw aangrijpingspunt. Zo iemand stoppen betekent alleen dat je weigert het spel mee te spelen, en heeft niets met zwakte te maken. Maar wie oprecht twijfelt of iets anders ziet, verdient juist wel je tijd en je uitleg. Het verschil zien tussen die twee is misschien wel de belangrijkste online vaardigheid die er is.
En dat roept meteen een grotere vraag op. Als dat sadisme in gewone mensen zit, ligt het dan aan het internet dat het zo makkelijk naar boven komt, of ligt het aan onszelf? Daarover gaat het volgende deel van deze reeks.
Verder leren
Voor grensoverschrijdend gedrag in je eigen praktijk is er mijn webinar Grensoverschrijdend gedrag herkennen en begrenzen. Over druk van cliënten via mail, DM en reviews schreef ik de blog Online druk via mail, DM en reviews. Alle apps staan op www.huidopleiding.app en alle scholingen in de Scholingskiezer.
Bronnen
- Buckels, E. E., Trapnell, P. D., & Paulhus, D. L. (2014). Trolls just want to have fun. Personality and Individual Differences, 67, 97-102. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.01.016
- Buckels, E. E., Trapnell, P. D., Andjelovic, T., & Paulhus, D. L. (2019). Internet trolling and everyday sadism: parallel effects on pain perception and moral judgment. Journal of Personality, 87(2), 328-340. https://doi.org/10.1111/jopy.12393
- Sest, N., & March, E. (2017). Constructing the cyber-troll: psychopathy, sadism, and empathy. Personality and Individual Differences, 119, 69-72. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886917304270
Deze blog is deel 2 van de reeks Tegenwind, over online gedrag, misinformatie en de moed om je uit te spreken.
